Quan hệ sản xuất là gì?

Quan hệ sản xuất là gì ? Trình bày những mô hình quan hệ sản xuất cơ bản lúc bấy giờ ở Nước Ta ?

Khái niệm quan hệ sản xuất

Quan hệ sản xuất là mối quan hệ giữa con người và con người trong quy trình sản xuất vật chất. Theo một nghĩa chung nhất thì quan hệ sản xuất là một yếu tố của phương pháp sản xuất, là mặt xã hội của phương pháp sản xuất. Quan hệ sản xuất là quan hệ kinh tế tài chính của một hình thái kinh tế tài chính – xã hội nhất định. Mối quan hệ giữa con người và con người trong quan hệ sản xuất khi nào cũng bộc lộ đặc thù, thực chất của quan hệ lao động và dưới góc nhìn chung nhất nó biểu lộ thực chất kinh tế tài chính của một hình thái kinh tế tài chính – xã hội nhất định. Quan hệ sản xuất mang tính khách quan độc lập với ý thức của con người. Kết cấu của quan hệ sản xuất gồm có ba mặt quan hệ cơ bản sau :

Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất. Xét về mặt lịch sử quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất đã được thể hiện dưới hai hình thức cơ bản, đó là sở hữu tư nhân và sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất.

Bạn đang đọc: Quan hệ sản xuất là gì?

Quan hệ tổ chức triển khai quản trị sản xuất. Quan hệ này trọn vẹn phụ thuộc vào vào quan hệ chiếm hữu so với tư liệu sản xuất. Bởi vì, những chủ thể xã hội nào nắm tư liệu sản xuất hầu hết của xã hội, thì họ sẽ là người nắm vai trò tổ chức triển khai và quản trị sản xuất vật chất của xã hội .

Quan hệ phân phối sản phẩm lao động. Quan hệ này phụ thuộc vào quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất. Bới vì, chủ thể xã hội nào nắm tư liệu sản xuất thì đồng thời họ là người có mức hưởng thụ nhiều hơn, và là người có quyền quyết định phân phối sản phẩm vật chất của xã hội.

Trong ba mặt quan hệ của quan hệ sản xuất đều có sự tác động ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Nhưng quan hệ chiếm hữu tư liệu sản xuất là quan hệ giữ vai trò quyết định hành động trong quan hệ sản xuất. Đồng thời quan hệ chiếm hữu tư nhân và chiếm hữu xã hội là sự khác nhau về thực chất và có đặc thù trái chiều .

Các loại hình quan hệ sản xuất cơ bản hiện nay ở Việt Nam

Nước ta trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, không qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, không có nghĩa là xóa bỏ các quan hệ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, mà chỉ phát triển sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất. Hiện nay trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Nên việc duy trì và phát triển hình thức sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất là một yêu cầu khách quan mang tính quy luật. Bởi vì, trong giai đoạn đầu của thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, thì sở hữu tư nhân như một bộ phận tự nhiên của quá trình kinh tế nhiều thành phần cũng có ý nghĩa thúc đẩy phát triển sản xuất nâng cao đời sống của nhân dân. Mặt khác, duy trì và phát triển kinh tế tư nhân, thì đồng thời với nó là thu hút nguồn lực về vốn, về lao động, về quá trình chuyển giao công nghệ mới, v.v… Nhưng nó đều thông qua sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa. Nhà nước xã hội chủ nghĩa sẽ giữ vai trò quyết định và điều tiết chung đối với các hình thức sở hữu này phải phục vụ cho lợi ích của nhân dân.

Trong cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính xã hội chủ nghĩa lúc bấy giờ ở Nước Ta, thì hình thức chiếm hữu công cộng ngày càng được hoàn thành xong và tăng trưởng. Trong đó kinh tế tài chính quốc doanh khi nào cũng giữ vai trò chủ yếu, quyết định hành động so với nền kinh tế tài chính lúc bấy giờ. Cho nên, xét về mô hình quan hệ sản xuất cơ bản lúc bấy giờ ở nước ta gồm có quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa dựa trên cơ sở chiếm hữu công cộng về tư liệu sản xuất và quan hệ sản xuất cũ dựa trên hình thức chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, nhưng nó thống nhất và mang tính xích míc trong một cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính thống nhất – kinh tế thị trường có xu thế xã hội chủ nghĩa và dưới sự quản trị của nhà nước .

Rate this post