Văn biểu cảm là gì? Cách làm văn biểu cảm

Chương trình văn học giảng dạy cấp cơ sở, phổ thông có nhiều thể loại văn học như tự sự, miêu tả, nghị luận, thuyết minh, biểu cảm. Hôm nay cùng tìm hiểu văn biểu cảm là gì, các dạng biểu cảm thường gặp và cách làm văn biểu cảm như thế nào để đạt điểm cao.

Khái niệm văn biểu cảm

Văn biểu cảm là gì?

Văn biểu cảm là một thể loại văn học mà ở đó người viết sử dụng các yếu tố tình cảm, cảm xúc để bày tỏ tâm tư, cách nhìn nhận, đánh giá về một sự vật, hiện tượng hay con người trong cuộc sống. Người viết qua đó còn khơi gợi những suy nghĩ, sự đồng cảm với người đọc.

Khi viết văn biểu cảm người ta có thể lồng vào một chút yếu tố như tự sự, miêu tả…để làm nổi bật lên sự vật, sự việc, con người được nói đến. Từ đó có cái nhìn rõ hơn, dễ bộc lộ cảm xúc một cách chân thật..

Trong đời sống văn chương thì ngoài những thể loại chính được chú trọng hướng tới khi nào người nghệ sỹ cũng lồng ghép vào yếu tố của văn biểu cảm nhằm mục đích đạt được dụng ý thẩm mỹ và nghệ thuật, bày tỏ tình cảm, xúc cảm so với nhân vật được nhắc tới .

Ví dụ văn biểu cảm

+ Tuổi thơ tôi gắn liền với những câu truyện cổ tích của bà mỗi buổi chiều tối bên nhà bếp lửa hồng. Tôi không thể nào quên cái cảm xúc ấm cúng vào mùa đông năm ấy. Hình ảnh bà chập chờn cứ hiện ra, khuôn mặt phúc hậu cùng giọng nói ấm cúng kể tôi nghe những câu truyện hay. Giờ đây, sau những năm tháng trưởng thành, tôi không còn được gặp bà nữa. Tôi yêu bà biết bao nhiêu !
( Bài viết của học viên )
– Trong đoạn văn trên yếu tố biểu cảm được bộc lộ là tình cảm của người cháu nhớ về người bà đã mất. Trong đó có sử dụng cả yếu tố miêu tả, tự sự để nhắc nhớ về những kỉ niệm đã qua khiến mạch xúc cảm được tự nhiên hơn .
+ Trong thơ ca :

Nhớ nước, đau lòng con quốc quốc
Thương nhà, mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta ” .
( Trích Qua đèo ngang – Bà Huyện Thanh Quan )
Trong bài thơ là nỗi nhớ thương đau đáu của nhân vật trữ tình về một nhà nước trong quá khứ. Đó còn là nỗi niềm hoài cổ về một chính sách cũ nay đã không còn .

Đặc điểm văn biểu cảm

Văn biểu cảm có đặc điểm luôn nhất quán một cảm xúc, tình cảm với sự vật, sự việc, con người được đề cập tới trong bài. Tình cảm đó có thể là tình yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình cảm với con người hay sự vật, sự việc, thậm chí có thể bộc lộ sự yêu ghét rõ ràng về chủ thể được nói tới.

Đặc điểm của văn biểu cảm biểu lộ ở lối biểu cảm trực tiếp như nói ra thành lời, sử dụng ngôn từ có tính biểu cảm cao như lời than, tiếng kêu, sử dụng những từ mang sắc thái tình cảm như yêu, ghét, nhớ nhung, thương mến …
Ngoài ra thì văn biểu cảm còn có cách thể hiện cảm hứng một cách gián tiếp. Nghĩa là khi muốn bày tỏ tình cảm của mình so với chủ thể người ta không trực tiếp nói ra cảm hứng của mình mà gửi gắm vào đó qua những câu truyện hoặc hành vi được miêu tả. Dạng này thì yên cầu người viết phải lồng ghép được yếu tố tự sự, miêu tả để mạch cảm hứng tuôn trào, người đọc thuận tiện nhận ra tình cảm được thể hiện là gì .

Lưu ý: Trong bài viết văn biểu cảm có thể sử dụng các yếu tố khác (tự sự, miêu tả, thuyết minh, nghị luận…). Nhớ chỉ là điểm xuyết để phục vụ cho thể loại chính. Các yếu tố này chỉ là phụ, phương tiện khơi gợi cảm xúc người viết nên khi viết tránh lạm dụng quá nhiều.

– Khi làm bài xác lập thể loại văn học phải đọc kỹ đoạn văn, bài văn để tìm ra yếu tố chính được bộc lộ trong bài, tránh nhầm lẫn, xác lập sai .

Các bước làm văn biểu cảm

Bước 1: Tìm hiểu đề bài

Đọc kỹ đề bài, xác lập rõ đối tượng người tiêu dùng được đề cập tới

Bước 2: Tìm ý chính

Tìm ý cho bài viết gồm những nội dung gì, đi theo trình tự nào. Chỗ nào sử dụng yếu tố biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp .
Lựa chọn những yếu tố khác để tương hỗ cho thể loại chính ( chú ý quan tâm có nên cho yếu tố tự sự, miêu tả hay không, có thì cho vào đâu để tương thích )

Bước 3: Lập dàn bài

Từ những ý đã tìm tiến hành thành dàn bài hoàn hảo có mở bài, thân bài, kết bài

Bước 4: Viết bài

Tiến hành viết bài theo dàn ý đã lập sẵn, bảo vệ theo đúng mạch cảm hứng đã đề ra .

Bước 5: Đọc lại và chỉnh sửa

Đọc lại bài và sửa lỗi ( nếu có ). Chú ý những lỗi về dùng từ, diễn đạt …

Các dạng văn biểu và cách làm

Biểu cảm về người

Đây là dạng biểu cảm bày tỏ tình cảm, xúc cảm của người viết về con người. Thường là những tình cảm yêu thương, thương mến hay nỗi nhớ nhung da diết .
Các dạng biểu cảm về người như biểu cảm người thân trong gia đình ( ông, bà, cha mẹ … ). Hoặc những loại biểu cảm người bạn, thầy cô …

Cách làm

Mở bài : Giới thiệu khái quát về nhân vật biểu cảm nhắc trong bài, tình cảm so với nhân vật .
Thân bài :
– Miêu tả sơ qua về nhân vật biểu cảm. Giúp người đọc tưởng tượng rõ về đối tượng người dùng được ra mắt
– Bày tỏ tâm tư nguyện vọng, tình cảm của mình về nhân vật đó ( hoàn toàn có thể bày tỏ trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc cả trực tiếp lẫn gián tiếp )
– Phần biểu cảm hoàn toàn có thể theo trình tự từ miêu tả đến biểu cảm hoặc qua những câu truyện, kỉ niệm với nhân vật để bày tỏ xúc cảm của mình với nhân vật .
Kết bài :
– Khẳng định lại tình cảm của mình so với nhân vật
– Bày tỏ quan điểm và nhìn nhận về nhân vật ( nếu có )

Biểu cảm về sự vật

Đối tượng của biểu cảm về sự vật hoàn toàn có thể hình ảnh dòng sông, cây cối, vật phẩm, con vật … Qua đó bày tỏ tình cảm, nhìn nhận của mình về sự vật được nhắc tới .

Cách làm

Mở bài : Giới thiệu khái quát về sự vật được đề cập tới
Thân bài :
– Miêu tả sơ qua về sự vật được miêu tả
– Đối với sự vật thường đi theo trình tự từ kể chuyện, miêu tả để bày tỏ cảm hứng của mình so với nó
Kết bài :
– Khẳng định lại tình cảm của mình so với sự vật được nhắc tới
– Mở rộng yếu tố : nhìn nhận, đưa ra nhận định và đánh giá hoặc lôi kéo sự đống ý về sự vật .

Biểu cảm về một tác phẩm văn học

Đây là một dạng khó của thể văn biểu cảm. Trong đó, người viết bày tỏ tâm lý, cảm nhận của mình về tác phẩm văn học. Từ đó có những nhìn nhận, đánh giá và nhận định về nghệ thuật và thẩm mỹ và nội dung mà tác phẩm đề cập tới .

Cách làm

Mở bài : Giới thiệu khái quát về tác phẩm văn học mà mình cảm nhận
Thân bài :
– Giới thiệu khái quát về tác giả, thực trạng sáng tác của tác phẩm để người đọc dễ tưởng tượng về tác phẩm đó .
– Phân tích tác phẩm dựa vào thẩm mỹ và nghệ thuật đến nội dung. Từ đó bày tỏ tâm lý của mình về tác phẩm đó .
– Đánh giá về thẩm mỹ và nghệ thuật chung bao trùm trong hàng loạt tác phẩm .
Kết bài :
– Khẳng định lại cảm nghĩ của mình được nêu ra về tác phẩm
– Mở rộng : So sánh với những tác phẩm khác cùng đề tài thấy cái hay của tác phẩm mình. Từ đó có nhìn nhận khách quan về đánh giá và nhận định của mình so với tác phẩm .
Ví dụ một số ít đề bài :
Em hãy nêu cảm nhận của mình về tác phẩm “ làng ” của Kim Lân

Em có suy nghĩ gì về bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh

Cảm nhận đoạn thơ / đoạn văn sau ( Trong một tác phẩm đơn cử )
Các nội dung tương quan đến văn biểu cảm là gì, cách làm văn biểu cảm hiệu quả cao. Hi vọng những bạn hiểu, rút ra cho mình để viết bài văn biểu cảm được hay và thâm thúy .
Thuật Ngữ –

Rate this post